Ellerin Kalkması

كان النبي لا يرفع يديه في شيء من دعائه إلا في الاستسقاء

Enes (رضي الله عنه) dedi ki:

“Nebi yağmur (duası) müstesna, duasından bir şeyde ellerini kaldırmazdı”

Nesai, el-Mucteba 1748

جاء الطفيل بن عمرو الدوسي إلى رسول الله فقال يا رسول الله إن دوسا قد عصت وأبت فادع الله عليها فاستقبل رسول الله القبلة ورفع يديه فقال الناس هلكت دوس فقال اللهم اهد دوسا وائت بهم

Ebu Hureyre (رضي الله عنه) dedi ki:

“Tufeyl bin Amr ed-Devsi Allah Rasulü’ne geldi ve ‘Ey Allah’ın Rasulü ! Muhakkak ki Devs, (Allah’a) asi oldu ve (İslam’dan) yüz çevirdi ; Onlar aleyhine Allah’a dua et’ dedi. Bunun üzerine Allah Rasulü kıbleye yöneldi ve ellerini kaldırdı. Ardından insanlar (onlara beddua edileceğini zannedip) ‘Devs helak oldu’ dediler. Allah Rasulü ‘Ya Allah ! Devs’i hidayet et ve onları (İslam’a) getir’ dedi”

Şafi’i, el-Musned 1791

فإذا روى رجلان عن محدث قال أحدهما رأيته فعل وقال الآخر لم أره فعل فالذي قال قد رأيته فعل فهو شاهد والذي قال لم يفعل فليس هو بشاهد لأنه لم يحفظ

İmam Buhari (رحمه الله) dedi ki:

“İki adam bir muhaddisten rivayet ederken, onlardan birinin ‘Onu (şeyhi, bunu) yaparken gördüm’ diğerinin (ise) ‘Onu (şeyhi, bunu) yaparken görmedim’ demesi (halinde) ; (ittiba edilecek) olan, yaptığını gördüm diyendir. (Çünkü) O (gören) şahittir, yapmadı diyen ise şahit değildir. (Ona iltifat edilmemesinin sebebi) Çünkü o hıfzetmemiştir”

Ref’ul-Yedeyn syf 14

Ellerin Yüze Mesh Edilmesi

Bu konuda sahih bir rivayet yoktur.

İbn’ul-Cevzi İmam Ahmed’den şöyle nakletmiştir ;

لا يعرف هذا أنه كان يمسح وجهه بعد الدعاء إلا عن الحسن

“Duadan sonra elleri yüze sürme hakkında Hasen’in dışında, bunun yapıldığı bilinmemektedir”

el-İlel’ul-Mutenahiye 2.cilt syf 840-841

Velakin bu lafızdan başka bir lafızla İmam Ahmed’den nakledilmiştir ;

سئل أبي وأنا اسمع عن رفع الأيدي في القنوت يمسح بها وجهه قال الحسن يروى عنه أنه كان يمسح بها وجهه في دعائه إذا دعا

Abdullah bin Ahmed (رحمه الله) dedi ki:

“Babama kunutta ellerin kalması ve yüze sürülmesinden soruldu ve Ben işittim. Babam ‘Hasen’den onun dua ettiğinde, duasında elleri ile yüzünü mesh ettiği rivayet edilmiştir’ dedi”

Mesailu Ahmed, rivayetu Abdullah syf 91

Yine bazıları Ebu Davud’dan İmam Ahmed’in olumsuz baktığına dair bir nakilde bulunmuşlardır.

O rivayette mutlak duada ellerin yüze mesh edilmesi söz konusu değildir, vitirden sonra ellerin yüze sürülmesinden sorulmuş, İmam Ahmed’de ‘bu hususta bir şey işitmedim’ demiştir. Ve Ebu Davud akabinde Ahmed’in böyle ya’ni vitirden sonra ellerini yüzüne sürmediğini söylemiştir.

Mesailu Ahmed, rivayetu Ebu Davud syf 102

İbn’ul-Munzir İmam Ahmed’den bu konuda farklı kavillerin olduğunu, bazı rivayetlerde ‘bu konuda bir şey işitmedim’ dediğini bazı rivayetlerde de namaz dışında elleri yüze sürmekte bir beis görmediğini ve Hasen’in de bunu caiz gördüğünü söylemiştir. Bu da İbn’ul-Cevzi’nin rivayetinin İmam Ahmed’in kavli olmadığını, İbn’ul-Cevzi’nin kendi anlayışı olduğunu görteriyor.

Abdullah bin Ahmed babasına elleri yüze sürmekten sorduğunda, Ahmed ‘Bir beis olmamasını umarım’ demiş, lakin Abdullah Ahmed’in bunu yapmadığını söylemiştir.

es-Sunne 322

Buradanda anlıyoruz ki, İmam Ahmed bunu inkar etmemiş, İbn’ul-Cevzi nakli farklı anlamıştır.

Hakeza İbn’ul-Munzir

باب مسح الوجه باليدين عند الفراغ من الدعاء

“Dua bittikten sonra, eller ile yüzleri meshetmek babı”

Diye bir bab açmış, orada kimseden bunu inkar ettiğine dair bir nakilde bulunmamış, Ahmed ve Hasen’den caiz olduğunu naklederek, kendisinin de bunu caiz gördüğüne işaret etmiştir.

el-İşraf, ala mezahib’il-ulema 2.cilt syf 274

İshak bin Rahuye-Rahaveyh bunu müstehab görürdü.

يستحب مسح الوجه بعد الدعاء

İshak bin Rahaveyh (رحمه الله) dedi ki:

“Duadan sonra (eller ile) yüzü meshetmek, müstehabdır”

Mesailu Ahmed ve İshak, rivayetu el-Kevsec 2.cilt syf 820

İmam Malik ve Sevri ise, bunu kerih görürdü.

Mervezi, Muhtasaru Kıyamu’l-Leyl syf 327

Bu hususta sarih olmasa da, sahih bir rivayet söz konusudur.

أن رسول الله كان إذا أخذ مضجعه نفث في يديه وقرأ بالمعوذات ومسح بهما جسده

Aişe (رضي الله عنها) dedi ki:

“Allah Rasulü yatağında yerini aldığında, ellerinin içine üfler, muavvizat’ı (İhlas, Felak ve Nas surelerini) okur ve onlar (elleri) ile bedenine mesh ederdi”

Sahih, el-Buhari 6319

Kişinin yüzü de, kişinin cesedindendir. Nitekim İmam Buhari Mufaddel bin Fudale’den, o Ukayl’dan rivayetinde

ثم يمسح بهما من جسده يبدأ بهما على رأسه ووجهه

“O (Allah Rasulü) onlar (elleri) ile bedenini mesh eder, (meshe de) başı ve yüzünden başlardı”

Sahih, el-Buhari 5017

Lafzıyla nakletmiştir.

Hakeza ehli hadisten bir çok kimseden bu sabit olmuştur.

Allah en doğrusunu bilendir.

Şura’nın Babası Mes’ud